Havmyndlan

Lýsing av verkætlanini:

Alivirksemi hevur verið á Sørvágsfirði nærum síðani aling á sjónum byrjaði sum vinnuvegur í Føroyum, og eru mátingar av streymi, umframt hita og saltinnihaldi javnan framd á fjørðinum.

Frá innast í fjørðinum veksur dýpi til niður móti knappar 50 m úti móti munnanum, har ein lutfalsliga breið gátt er tvørtur um allan fjørðin. Í vestara partinum av fjørðinum í økinum norðanfyri Tindhólm og Gáshólm dýpist aftur so líðandi vestureftir út í Mykinesfjørð. 

Í innara partinum av fjørðinum er spakt sjóvarfalsrák, og er rákið her í stóran mun drivið av feska vatninum, sum rennur á sjógv við áunum, og av vindi. Yvir gáttini og vestureftir er tað yvirhøvur sjóvarfallið, sum eyðkennir rákið.  Í innara partinum av fjørðinum er ein avbjóðing við at ala á fjørðinum, eins og tað er á flestu firðum í Føroyum, at ansast má væl eftir at nøgdirnar av skarni og matleivdum ikki gerast ov stórar, tí rákið er ov spákt til at føra tað burtur. Í uttara partinum er hetta ikki ein trupuleiki, men heldur eru avbjóðingar við harðari ráki og ikki minst høgu alduni, sum kann koma inn á fjørðin serliga um veturin.

Í søguni hjá alingini á fjørðinum hoyrir eisini við, at tað javnan hava verið avbjóðingar við smittu av laksalús. Í hesum høpinum er ein av spurningunum um talan er um ávikavist innan- ella uttansmitta, og hvønn leiklut rákið á fjørðinum hevur í hesum.  Í hesari verkætlanini er ein serútgáva gjørt av havmyndlinum hjá Veðurstovuni, ið hevur serliga høga upploysn av økinum í og kring Sørvágsfirði. 

Fyri at kanna í hvønn mun útslitini frá myndlinum umboða veruleikan, verða samanberingar gjørdar við áður framdar mátingar á fjørðinum.  Málið er at fáa so mikið neyva lýsing av rákinum á fjørðinum, at tey framyvir kunnu brúkast í strembanini eftir at alivirksemi á fjørðinum verður mest møguliga skynsamt fyri bæði umhvørvið og vælferðina hjá alifiskinum.  

Samstarv: Verkætlanin verður framd saman við Sp/f RAO, Sp/f SimLice og alifelagið Hiddenfjord.

Støða: Verkætlanin er í gongd

Avrik:

• Frágreiðing(ar):     Fyribils bert innanhýsis í verkætlanini.
• Vísindauppslag:
• Framløga: 
• Fjølmiðlan: Dømi uppá hvussu úrslit frá havmyndlinum á Veðurstovuni kann brúkast til at lýsa spjaðing av smittu millum alibrúkinum er framleidd av Sp/ SimLice, og kann síggjast her.

Áramál: 2025 - 

Ábyrgd á Veðurstovuni: Knud Simonsen

Onnur á Veðurstovuni: Jari í Hjøllum

Fígging: Verkætlanin verður fíggjað av Hiddenfjord.

Lýsing av verkætlanini:

Tá neyðstøða er á sjónum, so er tað MRCC sum fær boðini og síðani setur í verk og samskipar tey tiltøk, sum skulu setast í verk. Í flestu førum hevur rákið týðning, serliga tá talan er um leiting ella leki er av onkrari dálking. MRCC hevur í dag amboð, sum í ávísan mun lýsa rákið serliga á ytru leiðunum. Á innaru leiðunum, og serliga inni í sundum og firðum, har lutfalsliga harða sjóvarfalsráki kann føra lutir langa leið uppá stutta tíð, eru ynski um at fáa neyvari lýsing av  rákinum.

Í hesari verkætlanini er ein havnmyndil settur upp, sum røkkur havøkið millum Ísland og Skotland, og vestur á næstu bankarnar vestanfyri. Har djúpt er, hevur myndilin heldur grova upploysn, meðan upploysnin er hampuliga góð á øllum grynru økjunum, heilt góð inni á Landgrunninum og inn á firðirnar eru hon í støðum betur enn 50m.  Í løtuni verður hesin myndilin drivin við sjóvarfallinum, sum kemur inn á ytru rondini, og á vatnskorpuni verður hann drivin frá seinastu forsøgnirnar frá felags evropesika veðurstovninum ECMWF. Ávegis er at  at fáa stóru havstreymarnar inn á opnu rondina.

Málið er at hesin havmyndilin dagliga sjálvirkandi skal rokna rákið, sum eisini hevur við ávirkanina av seinastu veðurvánunum í økinum,  í tíðarskeiðini frá dagin fyri og 4 døgn fram, og at hesi úrslit verða tøk hjá leitiskipanini hjá MRCC, um tørvur verður á tí. 

Samstarv: Samstarv er við aðrar verkætlanir við hesum sama myndlinum, og verða framstig fingin í hesum verkætlunum beinleiðis til gagns í  hesari verkætlanini.

Støða: Verkætlanin er í gongd.

Avrik:

• Frágreiðing(ar):     Fyribils bert innanhýsis í verkætlanini.
• Vísindauppslag:
• Framløga: 
• Fjølmiðlan (Greinar): 
  • Nýggjur havmyndil fyri Føroyar, 
  • Nýggjur havmyndil ávegis

Áramál: 2025 - 

Ábyrgd á Veðurstovuni: Jari í Hjøllum 

Onnur á Veðurstovuni: Knud Simonsen  

Fígging: Hetta er partur av virkseminum hjá Veðurstovuni, sum verður fíggjað av játtanini til stovnin av fíggjarlóg landsins. Hetta átakið hevur umframt stórt gagn av øðrum verkætlanum, sum eru  við at menna havmyndlaamboðið á Veðurstovuni.